Yêu Haiku – Yêu sự giản đơn, tĩnh lặng đời thường

(Mình đã cố gắng nghĩ một cái tên thật hay, ấn tượng cho bài viết này nhưng nghĩ mãi không ra nên hi vọng mọi người giúp mình tìm một tiêu đề thỏa đáng nhé. Thanks.)

Hôm trước, tình cờ mình được người lạ tặng cuốn sách có chương nói về thơ Haiku của Nhật, chỉ bởi mình mặt dầy mượn cuốn sách có cái tựa đề lạ lạ trên xe bus. Nguyên nhân mình được tặng không phải vì mình quá yêu hay hiểu thơ mà đơn giản chỉ vì mình đọc qua đoạn bình thơ trong cuốn sách của nhà sư Toại Khanh và thấy ấn tượng vì thể thơ lạ mà ý thơ thì vô cùng tinh tế. Haiku là sản phẩm đặc biệt của các nhà thơ Nhật Bản mà các nhà thơ chủ yếu là những vị thiền sư, hoặc những thi sĩ có tâm linh hướng Thiền. Có lẽ một phần vì thế mà Haiku mang vẻ đẹp tĩnh lặng, đơn giản nhưng lại vô cùng sinh động. Mình vẫn nhớ như in bài thơ Haiku mà mình đọc đầu tiên:
Ao xưa
Con ếch nhảy vào
Vang tiếng nước xao

Nếu ai yêu thơ Nhật Bản, hay muốn tìm hiểu về văn hóa Nhật đều biết đây là một trong 2 bài thơ kì bí, nổi tiếng nhất của nhà thơ Basho. Mình thật may mắn vì ngay lần đọc đầu tiên đã được đọc thơ của đại thi hào Quần đảo Hoa Anh Đào, người đại diện cho thơ Haiku của Nhật. Biết bao lời bình đã được viết cho bài thơ này nhưng chẳng biết đâu là giới hạn. Ao xưa không nằm ở đâu cả mà nằm đồng thời trong Basho và trong chúng ta. Ao xưa nói là xưa nhưng vẫn còn hiện hữu bởi nó là thiên nhiên. Một con ếch đánh thức thiên nhiên bằng bước nhảy của chính mình. Ta nhỏ nhoi như con ếch nhỏ nhoi đang nhảy vào cuộc sống. Ta cũng là chiếc ao cũ là tiếng vang của chính ta, của thiên nhiên.

Cảnh vật trong thơ Haiku ít sử dụng hình ảnh Tùng, Trúc, Cúc, Mai,… cao quý mà thiên nhiên hiện ra vô cùng đơn sơ huyền diệu với hình ảnh có trăng, có bùn, có cỏ, có côn trùng, chấy rận… Không chỉ có hương thơm ngào ngạt của hương hoa mà trong hơ Haiku cũng vẽ lên mùi ẩm mốc len lỏi. Đó là mới là thế giới thực. Thế giới đơn sơ nhưng vô cùng huyền diệu.
Thơ Haiku lạ và thu hút bởi cái vẻ kiệm lời đến lạ. Chỉ chỉ ra các sự vật trong thiên nhiên mà không hề miêu tả hoa mĩ, Haiku tạo không gian rộng lớn cho người đọc lạc vào thế giới tĩnh tại, mộc mạc nhưng tuyệt đẹp của thiên nhiên.
Haiku trong trẻo, tinh khôi như đóa asagao trong một buổi sớm mai.

Bên dòng Sumida
chú chuột kia uống nước
mưa mùa xuân pha
(haiku – Issa)

Trong làn mưa xuân êm đềm, những cánh hoa anh đào rơi lả tả, bên dòng sông Sumida, con chuột nhỏ bé tưởng chừng bị xóa nhòa giữa thiên nhiên rộng lớn, nhưng không nó vẫn thong thả uống mùa xuân từng ngụm, uống đất trời từng ngụm. Cái khoảnh khắc những ngụm nước hòa mưa xuân ấy tan chảy trong con chuột, cũng chính là khoảnh khắc mùa xuân dịu ngọt tan chảy vào vạn vật. Con chuột hèn mọn đã trở thành một phần của mùa xuân và mùa xuân trở nên tuyệt vời.

Haiku bình thường mà không tầm thường cứ bình thản đi bên cạnh cuộc sống. Dù Haiku nói đến những sự vật nhỏ nhoi nhất, ta vẫn thấy nó mênh mông, hùng vĩ và huyền diệu lạ thường.

Trong cái vội vã tập nập, ngột ngạt của cuộc sống hiện đại thì Haiku như một nốt trầm tĩnh lặng đứng bên lề tất cả, chỉ có thiên nhiên rộng lớn trải dài đến ngút ngàn. Cuộc sống vốn chẳng hề quá phức tạp, chỉ là con người cứ phức tạp lên rồi mang về trong lòng mình những bề bộn. Nhưng bề bộn quá người ta lại loay hoay đi tìm cho mình những giản đơn, những mong muốn một thế giới của Haiku.
Yêu Haiku – Yên những điều giản đơn , bình dị.

About the author /


Post your comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *