Tháp Chăm huyền bí

Có những nơi vẫn mong một ngày đến…
Đi dọc miền Trung, từ Đèo Ngang vào đến Phan Thiết, ta bắt gặp những ngôi tháp Chăm nhiều tầng, phía trên mở rộng và thon vút như hình bông hoa. Mặt tường ngoài của tháp được chạm khắc hình hoa lá, chim muông, vũ nữ… với đường nét tinh xảo. Tháp Chăm là công trình kiến trúc tôn giáo của vương quốc Chăm Pa cổ xưa, mang đặc trưng của kiến trúc Ấn Độ giáo. Nếu như đền Ăng-ko Vát, Bay-on… ở Campuachia hay các đền thờ thần khác ở Indonesia, ở Ấn Độ thường được làm bằng đá thì tháp Chăm lại được làm bằng gạch.
Cho đến hôm nay, màu gạch vẫn đỏ tươi như mới. Hoa văn được chạm khắc, gọt đẽo ngay trên gạch, một điều ít thấy có trong kỹ thuật xây dựng và kiến trúc. Gạch xây tháp Chăm cho đến giờ vẫn là bí ẩn thách thức các nhà khoa học trên thế giới. Cùng làm bằng đất Sét nhưng gạch Chăm chỉ nặng từ 1.5 – 1.6 kg, trong khi gạch thông thường là 2kg. Ruột bên trong của Gạch Chàm xốp có độ dẻo và độ uốn. Các viên gạch liên kết với nhau rất rắn chắc, bền vững tới hàng chục thế kỷ.
Không chỉ là những bí ẩn về kỹ thuật làm gạch, những bí ẩn trong lòng tháp Chăm trong những hoang phế của một thời vang bóng cũng thu hút nhiều người. Việc khai quật nền móng tháp chính diện tích 500m2 tại khu du tích Phong Lệ, Phường Hà Thọ Đông, quận Cẩm Lệ, Thành Phố Đà Nẵng . Từ ngày 1-7 đến 30-8-2012, việc khai quật được tiếp tục với diện tích 500 mét vuông ở khu vực nền móng tháp chính. Sau khi bóc dỡ phần đất xáo trộn đến độ sâu 1m thì phát hiện một nền gạch Chăm. Đặc biệt, ở diện tích chừng 1 mét vuông ở giữa nền, các viên gạch đã bị tháo gỡ từ trước để lại dấu vết gạch vỡ lẫn với đất được lấp lại. Một hố khai quật đã được bắt đầu tại vị trí này và mở rộng ra xung quanh, gặp các lớp sỏi và cát trắng nén chặt. Khoảng 30 mét khối sỏi và cát đã được đưa lên làm xuất lộ một hố vuông có tường xây bằng gạch, đoàn khảo cổ gọi tên là “hố thiêng”. Hố thiêng được xây theo bình đồ hình vuông; sâu 1,8m; đáy hố 3,9m x 3,9m; miệng hố 4,2m x 4,2m. Mặt đáy hố là nền đất sét màu đỏ, nện chặt. Ở giữa đáy hố, nơi mà các lớp cuội và cát phía trên đã bị đào xới và lấp lại bằng gạch vỡ, có một số viên thạch anh nằm trong một vành đai tròn được xếp bằng những viên đá cuội hình trứng. Vị trí này ắt hẳn đã có đặt những đồ vật quý và đã bị những người săn lùng kho báu lấy đi. Trong bốn bức tường của hố thiêng, ở sát đáy hố, có 8 hốc lõm ở vào vị trí tương ứng với tám hướng đông, tây, nam, bắc, đông nam, đông bắc, tây nam, tây bắc. Các hốc lõm được lấp đầy với cát trắng. Sau khi lấy hết cát, phát lộ một viên gạch vuông đặt ngang, dưới viên gạch là một viên đá cuội hình trứng đặt theo chiều đứng. Và dưới viên đá cuội là một mẩu nhỏ (1cm x 2cm) kim loại. Phía trước miệng hốc có một vài viên thạch anh với chiều nhọn của tinh thể quay lên trên. Tất cả tám hốc lõm đều có cùng cấu trúc và các hiện vật giống nhau, ngoại trừ hốc ở hướng đông bắc có thêm một viên cuội đặt bên cạnh viên thạch anh ở miệng hốc. Phong cách điêu khắc của các hiện vật tìm thấy tại Phong Lệ cho phép đưa ra giả thuyết về niên đại của tháp Chăm tại đây vào khoảng thế kỷ 10 đến 12.
Ngoài ra, những điều bí ẩn chung quanh vương quốc của người Chăm hùng cứ một phương trời kéo dài từ Đà Nẵng đến Bình Thuận. Tôi nhớ nhà thơ Chế Lan Viên đã viết những câu thơ Chăm đầy ám ảnh trong tập thơ “Điêu Tàn”,
“Đây, những cảnh ngàn sâu cây lả ngọn.
Muôn ma Hời sờ soạng dắt nhau đi.
Những rừng thẳm bóng chiều lan hỗn độn.
Lừng hương đưa, rộn rã tiếng từ quy”.
Hay trong bài “Đầu rơi”, qua những khổ thơ đầy hãi hùng khi nói về đất Chiêm Thành:
“Hãy trả lại đầu cho thi thể.
Và hãy chôn trong cùng đáy mồ sâu.
Đừng có để những đêm mờ vắng vẻ.
Phải dội vang tiếng khóc quỷ không đầu!”.
Đó là những câu chuyện kỳ dị về ma Hời, những đoàn người Chăm không đầu hiện về trong gió với những lời than ai oán. Những hồn ma Hời hiện về tìm kho báu của mình đang lưu lạc khắp nơi. Mang trong mình biết bao điều Bí ẩn như vậy tháp Chăm tại Thánh địa Mỹ Sơn hay bất kỳ nơi nào khác vẫn hấp dẫn lạ kỳ với những kẻ thích khám phá. Sự hoang tàn của một vương quốc Chăm pa xưa, hình ảnh của nó còn đọng lại với thời gian qua khu tháp Chăm hoang oải trong rừng sâu, núi vắng.
Mong một lần đặt chân tới nơi đây.
Ancao

About the author /


Post your comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *